Пассионарлық


Пассионарлық
Пассионарлық (лат.passio, фр. рassion – құмарлық, құштарлық) – Л.Гумилев этностың пайда болу процесін түсіндіру үшін енгізген ұғым, оның этногенез («Этногенез және Жер биосферасы») теориясындағы негізгі термин. Гумилев бойынша, жаңа этностың (халықтың) қалыптасуы В.И.Вернадский ашқан ғарыштан келетін күшті энергетикалық түрткі – биохимиялық энергияның нәтижесінде өтеді. Осы түрткі топқа, қауымдастыққа артық энергия береді – ол пассионарлық деп аталады.
Бұл энергиямен қамтылған индивидтер ерекше белсенді болады, алдарына қойған мақсаттарына (өздері үшін пайдалы да, зиянды да болуы мүмкін) міндетті түрде жетуге ұмтылады. Пассионарлық тұлғалар мен қауымдастықтар үшін мақсатқа жету өз өмірі мен тағдырынан анағұрлым маңызды және құнды. Гумилев А. Македонский, Б. Наполеон, Я. Гус және басқа пассионар тұлғаларды суреттейді. Жалпы алғанда, пассионарлық басқа адамдарға ауыса алады, міне әлеуметтік қауымдастықтың пассионар болу қабілеті осыған негізделген.
Л. Гумилев пассионар адамдарды үш типке бөлген:
- үйлесімді адамдар (олар көпшілікті құрайды), өзін сақтау инстинкті талап ететін қажеттіліктерді қамтамасыз етуге энергиясы жеткілікті болады;
- субпассионарлар, бұлардың энергиясы төмен, жұмыс істемей өмір сүреді, басқалардың есебінен тұтынуға орентир жасайды;
- «экстремалдық энергетикасы» бар адамдар («артық» энергетикасы барлар) идеалдық мақсаты үшін жұмыс жасайды.
Пассионарлықтың өту, даму кезеңдері, фазалары да көрсетілген. Гумилев бойынша тұтастай алғанда бұл процесс – пассионарлық түрткіден этностың сөнуіне, өшуіне дейін – 1200-1500жыл созылады.

Философиялық терминдердің сөздігі. - Павлодар: ПМПИ. . 2011.

Смотреть что такое "Пассионарлық" в других словарях:

  • Ассимиляция — (лат. assimilatio сіңісу, ұқсасу, теңдесу) үлкен этникалық ортада саны кем және саяси мәдениеті мен әлеуметтік жағдайы төмен халықтың өзінің ұлттық болмысынан айырылып, басым халық арасында сіңіп кетуі құбылысы. Философия этностардың, халықтардың …   Философиялық терминдердің сөздігі


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.